مدیریت خشم و پرخاشگری

مدیریت خشم و پرخاشگری 

با خشم چه کنیم که به هیاهویی تبدیل نشود؟

بسیاری از بزرگسالان یا کودکان گاه و بی‌گاه دچار خشم و ترس می‌شوند که اگر هیجان‌ رفتار آنها در این شرایط مدیریت نگردد و مهارت کنترل خشم به کار گرفته نشود ، امکان دارد آسیبهای جبران ناپذیری به بار آورند زیرا بسته های انرژی خشم و ترس در قالب پرخاشگری و پریشانی، ویرانگر است. در این شرایط می‌توان با به کارگیری مهارت کنترل خشم و روشهای کنارآمدن، انرژی درونی زیستی و روانی را با ارادۀ خود فرونشاند و در یک فرصت مناسب به صورت انرژی آزاد و برای انجام کار به کار گرفت. این مهارتها را در برنامه مدیریت خشم می‌توان در سه سطح فرونشانی پیش از رویداد، در زمان رویداد و پس از رویداد بررسی کرد.

چرخه مدیریت خشم و کنارآمدن با پرخاشگری به ویژه پرخاشگری کودکان
چرخه مدیریت خشم و کنارآمدن با پرخاشگری به ویژه پرخاشگری کودکان
 
افرادی که پرخاشگری می‌کنند، نیاز دارند که نسبت به غیرقابل پذیرش بودن رفتارشان آگاهی یابند حتی اگر به تغییر رفتار آنها منتهی نشود. منزوی‌کردن آنها در زمان بروز خشونت، شیوه راهبردی برای کاهش رفتار پرخاشگرانه است. هرچند در مواجهِ با خشونت و اهانت باید مراقب بود که به خودمان آسیبی وارد نشود یا از کسانی که ممکن است به آنها صدمه وارد شود، مراقبت کرد.

  
مرحلۀ اول مدیریت خشم  

Phase One: Calm

فرونشانی پیش از رویداد

آرامش پیش از طوفان

برای مدیریت خشم در مرحله اول باید در نظر بگیریم که او  در این مرحله مانند کسی است که بر روی قایق و در « آرامش » پارو می‌زند و با دیگران همکاری می‌کند. در این زمان، می‌توان به او آموزش داد که رفتار پرخاشگرانه یا پریشان‌زا چگونه به وجود می‌آید و برای فرونشاندن آن چه باید کرد؟

مهارتهای کنار‌آمدن هیجان‌رفتار و مدیریت خشم در این مرحله است که می‌تواند در قالب آموزش یا گفت‌و‌شنود، اثربخش باشد مثلاً می‌توان به مردم آموزش داد که وقتی آنها احساس ناکامی یا نگرانی دارند، برخی از وجوه پریشانی آنها خوشایند است و موجب تلاش و حرکت آنها در زندگی می‌شود یا زمانی‌که احساس ناکامی دارند، ابتدا باید بتوانند مسئله ناکام کننده را درک کنند و بپذیرند زیرا پاسخ دادن به برخی امیال و خواسته‌ها با توجه به این مکان و این زمان، خوشایند نیست و باید آنها را فرونشاند تا در مکان و زمان دیگر به‌صورت ارادی در دسترس او قرار گیرد.

پس از آنکه فرد چنین رویه‌ای را انتخاب کرد، می‌تواند ارزش انتظارهای خود و دیگران را به درستی بشناسد. آموزش رفتارهای اجتماعی و تمرکز بر افزایش رفتارهای بهنجار در محیط کار همانند انجام تکالیف، تعهد‌پذیری و تقویت مهارتها بخشی از رفتارهای کنار‌آمدن در این مرحله از مدیریت خشم است که موجب رشد و تکامل شخصیت بالغانه می‌شود و آنها را بیش از پیش در به کارگیری نیروی اراده خود برای مدیریت خشم و ترس آگاه می‌سازد.

افرادی که پرخاشگری می‌کنند، نیاز دارند که نسبت به غیرقابل پذیرش بودن رفتارشان آگاهی یابند حتی اگر به تغییر رفتار آنها منتهی نشود. منزوی‌کردن آنها در زمان بروز خشونت، شیوه راهبردی برای کاهش رفتار پرخاشگرانه است. هرچند در مواجهِ با خشونت و اهانت باید مراقب بود که به خودمان آسیبی وارد نشود یا از کسانی که ممکن است به آنها صدمه وارد شود، مراقبت کرد.[divider]

مرحلۀ دوم مدیریت خشم 

Phase Two: Triggers, Agitation, Acceleration, Peak

فرونشانی در زمان رویداد

به پاشدن طوفان

کسی یا چیزی ممکن است زمینۀ احساس ناکامی فرد را فراهم کند و همانند آتشی که در زیر خاکستر است به جان او بیُفتد که موجب «راه اندازی» بی‌قراری و شکل‌گیری احساس خشم در او شود و فرد ناراحت، با گرفتن چنین آتشی در دست، گویی یک بمب ساعتی را با خود به این سو و آن سو می‌برد و آماده است که قشقرق  به پا کند.

اگر پیامدها و عواقب ناگوار برون‌ریزی رفتار پرخاشگرانه یا تهدیدکننده به فرد گفته نشده باشد، ممکن است او بخواهد امیال و احساسات این‌چنینی را به‌صورت آنی و فوری بروز دهد همانند کسی که می‌خواهد کل قایق را تکان دهد. در چنین شرایطی برون‌ریزی هیجانی در او «شتاب» خواهد گرفت و بسیار سریع به «نقطۀ اوج» و طوفانی خواهد رسید که فرد به همه توهین می‌کند، هشدار می‌دهد و یا ممکن است به حملۀ فیزیکی روی آورد.

اگر او محدودیت یا هشداری در این مرحله از طرف دیگران ببیند خوشحال هم می‌شود  زیرا توانسته است توجه دیگران را به طرف خود جلب کند و با به‌هم ریختن اوضاع آرام به رفتار خود ادامه خواهد داد. راهکارهای مدیریت این مرحله به این ترتیب است: اجتناب از توجه یا صحبتی که موجب  افزایش برون‌ریزی شود، بردباری و شکیبایی، احترام و فاصله گرفتن، اجتناب از نشان‌دادن قدرت فیزیکی، زیرا چنین فردی کنترلی بر رفتار خود ندارد و تمام انرژی درونی زیستی و روانی او در جهت ویرانگری آزاد می‌شود.[divider]

 

مرحله سوم مدیریت خشم 

Phase Three: De-escalation and Recovery

فرونشانی پس از رویداد

آرامش پس از طوفان

اگر رفتار برون‌ریزی هیجانی با بی اعتنایی اطرفیان مواجه شود، رفتار ویرانگرانه  «فروکش» می‌کند و پس از یک دورۀ گیجی و سردرگمی، تشویش و نگرانی او کاهش می‌یابد. در این مرحله از مدیریت خشم ،  فرد را باید از محیط جدا کرد تا آنکه آرام بگیرد و یا  کاری به او سپرد که با آن مشغول شود.

 

 anger_management_aggression_cycle_l

چرخه مدیریت خشم و کنارآمدن با پرخاشگری به ویژه پرخاشگری کودکان

 

وقتی شخص به آرامش دست یافت، حال می‌توان با او گفت‌و‌شنود کرد و به او یاری رساند تا انرژی زیستی و روانی خود را بازیابی کند. مدیریت خشم  در این مرحله  شامل چنین مواردی است:  کمک به فرد آرام گرفته برای تمرکز و بازگشتن  به روال عادی زندگی، تشویق او به همکاری، یادآوری پیامدهای رفتار ویرانگرانه و آثار زیان‌بار به جا مانده، برقرار کردن ارتباط همدلانه برخلاف انتظاری که دارد، یادآوری دوبارۀ مهارتهای کنارآمدن با شرایط ناکام کننده، مدیریت خشم و ترس، خود ارزیابی و سایر روشهایی که به منظور اجتناب از رسیدن به مرحله اوج می‌باشد.

هدف در این مرحله از مدیریت خشم ، آن است که فرد تشخیص دهد به انجام رساندن برخی امیال و خواسته‌ها در این زمان و این مکان، چه عواقب ناگواری را برای او داشته است؟ وقتی تلاش می‌شود با یادآوری و القای از برون‌ریزی چنین رفتارهایی در آینده جلوگیری شود، فرد به هوشیاری باز می‌گردد  و آنگاه می‌توان به او آموخت که چگونه باید هیجانهای  مربوط به خشونت و اضطراب را با کمک نیروی اراده کاهش داد.[divider]

منبع : کتاب «هیجان رفتار و تن گفتار» ، مؤلف: محمود امیری نیا، نشر آراسته، فروردین ۱۳۹۳،www.mahmoodamirinia.com

هوش هیجانی درخشان و تشخیص دروغگویی، صفحه 390 تا 392. کتاب هیجان رفتار و تن گفتار، تألیف محمود امیری نیا، ISBN: 978-600-5908-87-8، انتشارات آراسته فروردین ۱۳۹۳
هوش هیجانی درخشان و تشخیص دروغگویی، صفحه ۳۹۰ تا ۳۹۲٫ کتاب هیجان رفتار و تن گفتار، تألیف محمود امیری نیا، ISBN: 978-600-5908-87-8، انتشارات آراسته فروردین ۱۳۹۳
کتاب هوش هیجانی خود را بسنجید بر اساس ۲۲ آزمون روانشناسی شخصیت اثر فیلیپ کارتر با ترجمه محمود امیری نیا و پریسا آقازاده، انتشارات آراسته، ISBN: 978-600-5908-95-4، فروردین ۱۳۹۳
کتاب هوش هیجانی خود را بسنجید بر اساس ۲۲ آزمون روانشناسی شخصیت اثر فیلیپ کارتر با ترجمه محمود امیری نیا و پریسا آقازاده، انتشارات آراسته، ISBN: 978-600-5908-95-4، فروردین ۱۳۹۳

 

برای آزمون  و پرسشنامه هوش هیجانی و تست هوش هیجانی دیگر آزمون های هوش هیجانی کلیک نمایید: 

پرسشنامه و تست  هوش هیجانی  تنظیم هیجان های خود 

پرسشنامه و تست هوش هیجانی  تنظیم هیجان های دیگران

پرسشنامه  و تست   هوش هیجانی درک عواقب هیجان های خود

پرسشنامه   و تست هوش هیجانی درک عواقب هیجان های دیگران 

پرسشنامه  آزمون هوش هیجانی  سنجش موفقیت

آزمون هوش هیجانی  تستسنجش پرخاشگری

پرسشنامه  هوش هیجانی  سنجش میزان جربزه و جرات ورزی

پرسشنامه هوش هیجانی – آزمون خوش بینی و بدبینی 

پرسشنامه هوش هیجانی به همراه دانلود مقاله هوش هیجانی و آزمون هوش هیجانی بار-ان