تعارض و هوش هیجانی برای سرپرستاران

تعارض
مطالعه همبستگی تعارض پرستاران و هوش هیجانی سرپرستاران بخش اورژانس در مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی ایران

در جوامع امروزی تعارض «conflict »، موضوعی است که اندیشه انسان را بیش از هر مسئله دیگری به خود مشغول کرده است و این امر در همه سازمان ها به صورت های گوناگونی مانند تعارض بین رئیس و مرئوس، کارفرما و کارگر، تعارض بین همکاران و حتی تعارض درون فردی وجود دارد. تعارض، به علل گوناگونی بین افراد و گروه ها ظاهر می شود. تفاوت های ادراکی، شخصیتی، اعتقادی، سیاسی و مانند آن از یک طرف و استنباط های مختلف در مورد هدف های فردی، سازمانی و جامعه از سوی دیگر، تعارض‌های گوناگونی را در محیط های دسته جمعی ایجاد می کند.[۱]

نویسنده(گان):

سوگند تورانی، بتول احمدی، عطیه کرمی*، رایانامه: atiyeh_karami (a) yahoo.com

‏ اگرچه بیشتر جنبه منفی تعارض دیده می شود، اما می تواند مثبت و سازنده باشد، به این معنا که با خلاقیت و نوآوری در سازمان ها می توان جنبه های مخرب آن را کنترل و جنبه های مثبت را تقویت نمود.[۲]

« Blake » و « Mouton »، تأثیر عمده ای در شناخت مسیر تعارض بین فردی داشته اند. آنها مسائل مربوط به نگرانی فردی و نگرانی سایرین را شناسایی کردند؟ چرا که این مسائل لازمۀ فهم شکل‌گیری تعارض و حل آن بود.[۳]

‏اهمیت تعارض را می توان از نتایج بررسی «Thomas» و «Schmit» که بر روی عده ای از مدیران انجام شد، استنتاج کرد که در آن مشخص شد، تقریباً، ٢٠‏درصد وقت روزانه مدیران صرف رسیدگی به تعارض می شود.[۴]. همچنین محمدزاده و مهروژان، در کتاب خود خاطر نشان کردند که «Gerior» در مطالعات خود، به این نتیجه رسید که مهارت  مدیریت در رسیدگی به تعارض ، در توفیق مدیریت و اثربخشی سازمان ، عامل تعیین کننده است. [۵]

از طرف دیگر، مهم ترین هدف هر سازمانی، دستیابی به بالاترین سطح بهره وری ممکن یا بهره وری بهینه است. عوامل کارآمد در بهره وری عبارتند از: سرمایه، ابزار، روشهای انجام کار و نیروی انسانی.  بی گمان نیروی انسانی ماهر و کارآمد یکی از مهم‌ترین ابزارها برای رسیدن به هدف های سازمان است، زیرا نیروی انسانی نقش مهمی در افزایش و کاهش بهره‌وری سازمانی دارد.[۶]

سرپرستاران

با آموزش هوش هیجانی می‌توان  تعارض مابین پرستاران و سرپرستاران را مدیریت کرد.

عوامل متعددی، کار افراد را در سازمان تحت تأثیر قرار می‌دهد. یکی از عواملی که رفتار سازمانی هر فرد را به شدت تحت تأثیر قرار می دهد، هوش هیجانی است.[۷]

هوش هیجانی (Emotional Intelligence  ) یا به اختصار ( EI )، شیوه برخورد فرد با مسائل و فراز و نشیب‌های زندگی را نشان می‌دهد. به عبارتی، هوش هیجانی یا هوش عاطفی ، مجموعه‌ای از خصوصیات شخصیتی است که در سرنوشت و سبک زندگی فرد مؤثراست. [۸]

بررسی‌ها نشان داده است که مدیرانی در رقابت آینده، پیروز خواهند شد که بتوانند به طور اثربخش و نتیجه‌بخش با منابع انسانی خود ارتباط برقرار کنند. در این زمینه هوش عاطفی یا همان هوش هیجانی ، یکی از عواملی است که می ‌تواند به میزان زیادی در روابط مدیران با اعضای سازمان نقش برجسته‌ای را ایفا کند[۹] و به گفته دانیل گُلمن «Daniel Goleman»،  شرط حتمی و اجتناب ناپذیر در سازمان به حساب می آید.[۱۰]

بخش اورژانس از ابعاد گوناگون درمانی، اقتصادی، عاطفی، بهداشتی و اجتماعی_حقوقی ، دارای اهمیت ویژه است و توجه به آن در جهت بهبود وضعیت موجود در این گونه مراکز حائز اهمیت می باشد.[۱۱] از آنجا که بخش اورژانس به منزله قلب بیمارستان به شمار می رود، گردش منظم امور در این بخش، امری حیاتی است. لذا بهتر است از هر عامل مخرب مثل تعارض بین پرستاران که بر فعالیت‌های این بخش اثر منفی می گذارد، جلوگیری شود.

هدف این مطالعه نشأت گرفته از مشکلات مراکز آموزش درمانی مورد مطالعه در زمینه هماهنگی امور پرستاران و دیدگاه آنان با مدیرانشان،  بخصوص سرپرستاران خود بود. بعلاوه، از میان بخش های متنوع مراکز آموزش درمانی، بخش اورژانس، بنا به اختصاص بافت اضطراری و طبیعت کاری منحصر به فرد، نسبت به سایر بخش‌ها، محلی است که امکان داشتن تعارض‌های بین پرستاران و سرپرستاران، امری نه چندان دور از انتظار است. لذا این مطالعه با هدف تعیین همبستگی تعارض پرستاران و هوش هیجانی سرپرستاران بخش اورژانس در مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی ایران در سال ١٣٩٢‏انجام گرفت.

به طورکلی، با توجه به یافته‌های مطالعه حاضر و مقایسه با مطالعات دیگر، می توان اذعان داشت که سرپرستاران مورد مطالعه از هوش هیجانی نسبتآ خوبی برخوردار می باشند. از آنجایی که هوش هیجانی یک متغیر پش بینی‌کننده برای موفقیت در رهبری و مدیریت است و راهبردی بودن نقش مدیران را در سطح بالای سازمان را نیازمند این شایستگی می داند، توجه به هوش هیجانی در انتخاب و بهبود عملکرد سرپرستاران را می توان به عنوان یک ضرورت مورد بحث قرار داد. به بیان  دیگر، هوش هیجانی عامل مهمی در شناسایی، هدایت و حل تعارض‌ ها است.

اگرچه در پژوهش حاضر به علت تعداد نمونه کم، بخصوص در جمعیت سرپرستاران ، همبستگی معنادار بین هوش هیجانی و تعارض وجود نداشت، اما ضروری است که در انتخاب سرپرستاران و بهبود عملکردشان، هوش هیجانی مورد توجه قرار گیرد و با آموزش مداوم، راه‏را برای شناخت و برخورد به موقع و صحیح با تعارض پرستاران را هموار نمود. لذا پیشنهاد می‌شود با گسترش جامعه مورد مطالعه و با در اختیار داشتن تعداد نمونه بیشتر، مطالعه مشابهی صورت پذیرد.

کلیدواژگان: هوش هیجانی ، تعارض ، پرستار ، سرپرستار ، بخش اورژانس

منبع : فصلنامه مدیریت ارتقای سلامت ، سال سوم، شماره ۳ (پیاپی ۱۱)

دانلود مقالۀ مطالعه همبستگی تعارض پرستاران و هوش هیجانی سرپرستاران بخش اورژانس در مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی ایران

[۱] Alvani M, Danayifard H. [Conflict management]. Tehran: Mangement Research and Educational Institute Publication; 2001:11 (Persian).

[۲] Kaushal R, Kwantes CT. The role of culture and personality in choice of conflict management strategy. International Journal of Intercultural Relations. 2006 (30):579-603.

[۳] Blake RR, Mouton JS. The managerial grid. Hauston,TX,Gulf Publication Company;1964.

[۴] Mohammadzade A, Mahrojan A [ Conflict management styles in chief executiveofficers]. Psychologic and Educative Sciences Journal of Ferdowsi University. 1993; (12):58(Persian).

[۵] Mohammadzade A, Mahrojhan A. [Organizational behaviour: Contingency Approach] .Tehran:Allame Tabatabayi University Publication; 1996 (Persian).

[۶] Mehdad A. [Psychology of Personnel’s affair]. Isfahan: Jungle Publication; 2006(Persian).

[۷] Jahaniyan R. [Relationship between emotional intelligence, emotional intelligence of managers ]. Faslname Modiriyat. 2010; 8: 1-8. (Persian).

[۸] http://www.a00b.com.ProjectsDetail.aspx?ProjlD=4391. Accessed: Apr 2013(Persian).

[۹] Farzamnia E. [Emotional intelligence and its application in organizations]. Availabe

from:URL:http://ssu.ac.ir/fileadmin/templates/ems/Upload_ems/amoozesh/jozvahay_amooze

shi/asool_tadris/.pptx. Accessed: Apr 2013(Persian).

[۱۰] Goleman D. Working with Emotional Intelligence New York: Bantam Books; 1998.

[۱۱] Rahimi B, Zarghami N, Akbari F, Pourreza A. [Structure, process and performanceevaluation of emergency department in teaching hospitals affilliated to Uromia and TabarizUniversities of Medical Sciences]. Research and Scientific Journal of Management and Information Sciences. 2002;5(13):31-37 (Persian).

برای آزمون  و پرسشنامه هوش هیجانی و تست هوش هیجانی دیگر آزمون های هوش هیجانی کلیک نمایید: 

پرسشنامه و تست  هوش هیجانی  تنظیم هیجان های خود 

پرسشنامه و تست هوش هیجانی  تنظیم هیجان های دیگران

پرسشنامه  و تست   هوش هیجانی درک عواقب هیجان های خود

پرسشنامه   و تست هوش هیجانی درک عواقب هیجان های دیگران 

پرسشنامه  آزمون هوش هیجانی  سنجش موفقیت

آزمون هوش هیجانی  تستسنجش پرخاشگری

پرسشنامه  هوش هیجانی  سنجش میزان جربزه و جرات ورزی

پرسشنامه هوش هیجانی – آزمون خوش بینی و بدبینی 

پرسشنامه هوش هیجانی به همراه دانلود مقاله هوش هیجانی و آزمون هوش هیجانی بار-ان 

با خرید پکیج کتاب هوش هیجانی به صورت آنلاین ، در پنج طرح طلا سکه و کتاب شرکت نمایید: www.mahmoodamirinia.ir

نویسنده: سایت آموزش هوش هیجانی EQ Learning

Mahmood Amirinia . مدرس و مولف مستقل هوش هیجانی . Instructor and Freelance researcher on Emotional Intelligence