قدردانی ما را نمی کشد، لامپ مغزمان را روشن می کند

قدردانی کردن، تشکر و تحسین 

شواهد زیاد علمی ، وجود دارد که نشان می دهد، قدردانی کردن و تشکر از دیگران، تأثیر نیرومندی علاوه بر روان بر بدن فردی که قدردانی می کند، می گذارد ، مانند سیستم ایمنی بدن، قلب و عروق، و مغز، این تنها کوچکترین مزایای قدردانی است. ابتدا ببینیم چگونه قدردانی بر مغز تأثیر می گذارد؟

یک تیم تحقیقاتی در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، کمربندها و گره های عصبی را در مغز شناسایی کرده است که نشان می دهد، هیجان های پیچیده اجتماعی، به واسطه قدردانی و تشکر از دیگران در ما فعال می شوند، و با فرآیندهای پردازش شناختی در مغز ما رابطه دارند. Glenn Fox سرپرست این گروه تحقیقاتی ، اخیرا در پروژه Post-Doctoral خود، به عنوان یک محقق عصب شناختی ، گفته است که شرکت کنندگان در این تحقیق، وقتی از دیگران تشکر می کردند، فعالیت زیادی را در نواحی کورتکس سینگولیت قدامی ACC و کورتکس پیش پیشانی (mpfc) نشان می دهند. که این نواحی با نواحی پردازش شناختی مربوط به مراکز پاداش و تقویت اجتماعی در مغز، قضاوت های اخلاقی و توانایی فهم و درک دیگران و همدلی رابطه نزدیک دارد.
به عبارت دیگر، تشکر و قدردانی از دیگران، نه تنها ما را نمی کشد و چیزی از ما کم نمی کند، بلکه موجب می شود، تا لامپ های مغز ما روشن شود، و بینش و درک ما از دیگران وبه پیدا کردن روشهای شناختی ما برای حل مسائلی که در روابط با دیگران دچارش می شویم نیز کمک نماید. فاکس امیدوار است که در اینده بتوان، با آموزش قدردانی کردن از یکدیگر به مردم، قدمی در بهبود سلامت فردی و اجتماعی برداریم. از طرفی بیان تحسین و تشکر و قدردانی از دیگران، که به مدت شاید کمتر از ۱۰ تا ۱۵ ثانیه طول می کشد، می تواند، اثر فوق العاده ای بر روی شخص مقابل و همینطور بهبود روابط ما بگذارد.
فرض کنید، شما می خواهید یک بازخورد و فیدبک اصلاحی به دیگران بدهید (همکار، زیر دست، فرزند، همسر و …) بدهید، (پیش از این در بحث تصور از خود و روشهای فیدبک دادن به دیگران، نسبت به فواید و روشهای آن، در همین گروه اشاره کرده بودیم)، صحنه ای را تجسم کنید که قرار است که درباره رانندگی فردی حرف بزنید: «به راست، نه، نه، اینقدر، برو به چپ، بیشتر، بیشتر…» حال اگر قرار باشد، اینگونه بگویید: «خوبه، مستقیم،، دارید خوب می رید جلو، ادامه بده، کمی به چپ، خوبه، دقیقا درسته، همینطور برو، خیلی عالی…» این ترکیب تحسین (فیدبک مثبت غیر مشروط با امتیاز +۱۰) به همراه بازخورد اصلاحی (فیدبک مثبت مشروط با امتیاز +۱)، قادر است اثر بخشی بالایی در حرکت یک نفر به سمت هدف مورد نظر داشته باشد. اینطوری می توان ، افراد را در مسیر درست خود قرار داد.
با اینحال چرا بیشتر افراد از تحسین و قدردانی از یکدیگر خودداری می کنند؟ اعم از تحسین های شفاهی، کتبی و در جمع؟ این دلایل در کانادا توسط دکتر باب وال، مورد مطالعه قرار گرفته است و او چند مورد را اشاره می کند:
۱٫ افراد فکر می کنند که وقت کافی ندارند.
۲٫ عدم توجه و عدم اموزش
۳٫ نگرفتن تحسین و فیدبک توسط دیگران به فرد تا او هم احساس کند که باید با دیگران چنین کند.
۴٫ عادت کردن به دیگران، و تنها زمانی یادمان می آید که ای کاش تشکر می کردیم که این دیگران نباشند یا فقدان آنها را در زندگی احساس کنیم.
پیشنهادما:
۱٫ درونا قدردان دیگران باشیم.
۲٫ ابتدا از خودتان به خاطر همه ان چیزهایی که هستید، قدردانی کنید.
۳٫ تحسین را باید زود انجام دهید.
۴٫ به طور ویژه از دیگران تشکر کنید.
۵٫ این تمرین را مدام انجام دهید.
۶٫ قصد خود را و دلیل تحسین کردن خود را به دیگران بگویید تا این را به حساب کمبودهای شما نگذارند.
۷٫ دیگران را در حضور دیگران تحسین کنید و از آنها قدردانی نمایید.
۸٫ اجازه ندهیم که اطرافیان ما نسبت به تحسین ها بی اعتنا شوند. به عنوان مثال، جرالد گراهام اشاره می کند که برخی افراد ، وقتی از آنها تشکر می کنید، می گوید، ای نه، این که مهم نبود. و دستپاچه می شوند. شما می توانید به او بگویید، که نمی خواهم این کار خودتان را کم اهمیت بدانی. تو به من یا به دیگران، این احساس را بخشیدی که …..
۹٫ مهم است که تحسین را با فیدبک اصلاحی ترکیب کنید که موجب خودشیفتگی و اعتماد به نفس کاذب دیگران نشود.
۱۰٫ وقتی می خواهید تحسین و قدردانی کنید، ابتدا یک اغاز و مقدمه داشته باشید ، مثلا می خواهم با شما در رابطه با این موضوع صحبت کنم. در مرحله بعد، از واژه دیدن، حس کردن، شنیدن، استفاده کنید، مثلا اینکه من دیده ام که رفتار تو خیلی بهتر شده یا شنیده ام که خیلی بهتر به دیگران توجه می کنی یا حس می کنم که امروز بهتر هستی و…. و سوم، اثربخشی کار فرد را به او بگویید مثلا اینکه این کار تو باعث شد تا …….، و چهارم ، خواسته خود را به او بگویید، مثلا خیلی خوبه، ادامه بده….. این مراحل را می توانید به صورت شفاهی، کتبی یا در حضور دیگران انجام دهید.

به کانال تلگرام هوش هیجانی ۳۶۰ درجه بپیوندید

نویسنده: دکتر محمود امیری نیا

Dr. Mahmood Amirinia مدرس و مولف مستقل هوش هیجانی . Instructor and Freelance researcher on Emotional Intelligence