تعهد سازمانی و هوش هیجانی

با آموزش هوش هیجانی می توان تعهد سازمانی را پرورش داد

تعهد سازمانی و هوش هیجانی

مفهوم هوش هیجانی ، ژرفای تازه ای به هوش انسان بخشیده است و آن را به توانایی ارزیابی هوش عمومی از خود گسترش داده است. هوش هیجانی با شناخت فرد از خودش و دیگران و سازگاری و انطباق با محیط پیرامون که برای موفق شدن در برآوردن خواست های اجتماعی لازم است، مرتبط می باشد. در تعریف گلمن ، هوش هیجانی ، مهارتی است که دارنده  آن می تواند از طریق خودآگاهی ، روحیات خود را کنترل کند و از طریق خود مدیریتی ، آن را بهبود بخشد و نیز از طریق همدلی، تأثیر آنها را درک کند و با مدیریت روابط به شیوه ای رفتار کند که روحیه خود و دیگران را بالا ببرد. از طرفی در ادبیات مرتبط با تعهد سازمانی، دو رویکرد برای تعریف تعهد سازمانی وجود دارد. اولی به عنوان هدف کارمندان برای کار مداوم در سازمان می باشد و دومی به عنوان دلبستگی که بین افراد و سازمان ها شکل می گیرد، مطرح است و انعکاسی از نیروی مرتبط با هویت و درگیری روان شناسی کارمندان در سازمان می باشد.

تعهد سازمانی چیست؟

تعهد سازمانی ( Organizational Commitment ) مقوله مهم و حیاتی در سازمان ها می باشد که عمر نسبتا کوتاهی از آن در مدیریت رفتار سازمانی سپری شده است. تعهد سازمانی به مثابه میزان وابستگی عاطفی و روانی کارکنان به سازمان تعریف شده است که بر اساس آن فردی که شدیداً متعهد است، هویت خود را با سازمان می شناسد، در سازمان مشارکت و فعالیت دارد و از عضویت در آن لذت می برد. تعهد افراد در سازمان با توجه به ساختار سازمان، ارتباطات مناسب، اندازه سازمان، حقوق و فرصت های ارتقاء ، ویژگی های فردی ( شامل مشارکت شغلی ، سابقه خدمت ، میزان تحصیلات ، تجربه ترک خدمت ) و ویژگی های محیطی ( شامل فرصت های شغلی و مسئولیت خانوادگی ) متفاوت است (لامبرت ، هوگان و گریفث ، ۲۰۰۸ ).

با آموزش هوش هیجانی می توان تعهد سازمانی را پرورش داد

عناصر تعهد سازمانی کدامند؟

تعهد عاطفی ، مستمر و تکلیفی

مایر و آلن ، تعهد سازمانی را در سه حیطه تعهد عاطفی ( Affective Commitment   ) ، تعهد مستمر ( Continuance Commitment ) ، تعهد تکلیفی ( Normative Commitment ) (هنجاری ) طبقه بندی کرده اند. نقطه مشترک این سه تعهد ، در این است که حالت روانی روابط کارمند با سازمان را مشخص می کنند و به طور ضمنی به تداوم یا قطع عضویت فرد در سازمان اشاره دارد.  تعهد عاطفی ، یعنی میزان تمایلی که فرد از نظر روانی و از طریق احساساتی مانند وفاداری ، مهر و علاقه ، گرمی و صمیمیت ، تعلق ، دلبستگی ، رضایت خاطر ، لذت و خوشی و غیره به کار کردن در سازمان پیدا می کند.  تعهد مستمر ، وابستگی فرد برای کارکردن در سازمان ، بر اساس میزان حس ضمانت برای ماندن در آن به دلیل هزینه های بالای ترک آن می باشد. تعهد تکلیفی  یا هنجاری ، عبارت است از میزان وابستگی فرد از نظر روانی و از راه درون سازی اهداف ، ارزش ها و مأموریت های سازمانی به آن سازمان . به عبارت دیگر ، تعهد  تکلیفی ، احساس مسئولیت به تداوم کار کردن در سازمان را منعکس می کند (خسروی زاده ، خلجی و خواجوی ، ۱۳۸۷ ).

آلن و مایر، مودی و همکاران، اوریلی و چاتمن بر این باروند که در تمام طول دهه گذشته، تعهد سازمانی به دلیل موقعیت آن به عنوان یک نگرش شغلی اصی که حاکم بر دیگر رویکردهای رفتاری و نگرشی شغلی کارمندان است، به گونه ای وسیع مورد مطالعه واقع شده است. کار گروهی و ارتباط افراد در سازمان می تواند منجر به تعهد سازمانی گردیده و تعهد سازمانی افراد را بهبود بخشد. این ممکن نخواهد بود مگر در پرتو هوش هیجانی، چرا که افرادی که دارای هوش هیجانی پایینی هستند در ارتباطات گروهی و بین فردی دارای مشکل هستند و این تعهد سازمانی آنان را کاهش خواهد داد و از طرفی مرور ادبیات در خصوص تعهد سازمانی نشان می دهد که در تحقیقات گوناگون بیشتر بر جنبه های شناختی عملکرد کارکنان تأکید شده و متأسفانه تأثیر ابعاد هیجانی در تحقیقات رفتار سازمانی به طور وسیعی نادیده گرفته شده است.

جردن در سال ۲۰۰۲ مطرح کرد که توجه به متغیرهای هیجانی می تواند اختلاف نتایج مطالعات اولیه در موضوعات رفتاری را تشریح کند. با توجه به آنچه بیان گردید، آگاهی از تعهد سازمانی و هوش هیجانی افراد در سازمان و رابطه بین این دو متغیر بسیار ضروری می نماید، چرا که در صورت وجود رابطه بین این دو متغیر می توان با آموزش هوش هیجانی ، نه تنها موفقیت کاری و زندگی افراد را بالا برد بلکه تعهد سازمانی آنان را نیز افزایش داد.

منابع:
  1. محمد اکبری بورنگ ، مریم خدادادی ، مجید اکبری - فصلنامه بیمارستان ، سال سیزدهم ، شماره ۳
  2. حسین عیدی ، حبیب هنری ، ولی ناصری پلنگرد - نشریه مدیریت منابع انسانی در ورزش ، شماره ۱

برای آزمون  و پرسشنامه هوش هیجانی و تست هوش هیجانی دیگر آزمون های هوش هیجانی کلیک نمایید: 

پرسشنامه و تست  هوش هیجانی  تنظیم هیجان های خود 

پرسشنامه و تست هوش هیجانی  تنظیم هیجان های دیگران

پرسشنامه  و تست   هوش هیجانی درک عواقب هیجان های خود

پرسشنامه   و تست هوش هیجانی درک عواقب هیجان های دیگران 

پرسشنامه  آزمون هوش هیجانی  سنجش موفقیت

آزمون هوش هیجانی  تستسنجش پرخاشگری

پرسشنامه  هوش هیجانی  سنجش میزان جربزه و جرات ورزی

پرسشنامه هوش هیجانی – آزمون خوش بینی و بدبینی 

پرسشنامه هوش هیجانی به همراه دانلود مقاله هوش هیجانی و آزمون هوش هیجانی بار-ان 

با خرید پکیج کتاب هوش هیجانی به صورت آنلاین ، در پنج طرح طلا سکه و کتاب شرکت نمایید: www.mahmoodamirinia.ir

نویسنده: سایت آموزش هوش هیجانی EQ Learning

Mahmood Amirinia . مدرس و مولف مستقل هوش هیجانی . Instructor and Freelance researcher on Emotional Intelligence