ذن و تکنیک ایفای نقش Role playing

ذن و تکنیک ایفای نقش

تکنیک ایفای نقش Role playing بر مبنای ذن شکل گرفته است

تکنیک ایفای نقش بر اساس یکی از اصول  ذن Zen بودایی شکل گرفته است. اصلی که می گوید : “من” انسان هر چه بیشتر سعی کند در جایی نباشد، بیشتر در سعی خود حضور خواهد داشت . به عبارت دیگر «در بند آنی که در پی آنی» .

ذن چیست؟ ذن را در زبان چینی، چان (chan) می گویند و در واقع از یک کلمه ژاپنی گرفته شده است.  گفته شده، بودهیدهارما در اوایل قرن ۶ میلادی به چین رفت و چان را بسط و توسعه داد. ذن به روشنی ضمیر و بصیرت ذهن از طریق مراقبه (مدیتیشن) نظر دارد. براساس افسانه­ها، بودیدهاراما، نه سال در اتاقی در معبد شائولین رو به دیوار نشست و تمرکز کرد، تا به بصیرت ذهن دست یافت. بعضی دیگر افسانه­ ها براین ادعا هستند که وی ۹ سال در غاری رو به دیوار نشست. اصطلاحاتی هم­چون ذن ، ذانشین ، مدیتیشن و … همان­ هایی است که در ادبیات عرفانی ما مراقبه و مکاشفه نامیده می شود. از ذن گاهی نیز به عنوان ریاضت نام برده­ اند. عارفان نامدار ایران زمین، از روزگاران کهن، ذن را شناخته، به اهمیت ذن پی برده و در این زمینه آثار سودمندی از خود به جای گذاشته­ اند و آن را راهی برای درک بهتر حقیقت و رسیدن به آرامش آدمی می­ دانند.

در تکنیک ایفای نقش هنگام بازی، چه هویت “من” بازیگر با هویت “من”  نقش کاملاً متفاوت باشد و چه هویت “من” نقش با هویت “من” واقعی بازیگر منطبق وسازگار باشد، شناسایی و شکست قالبهای ذهنی غلط بازیگر بسیار مفید است. در واقع هنرمند در یک حالت “من”  خود را به مرخصی در خارج و در حالت دیگر به مرخصی در داخل می رسند .

هنرمند در ایفای نقش خود باید اجازه دهد تصورات، خیالات و اطلاعات قبلی اش فراتر از “من” طبیعی و محدودش حرکت کند و این با اصطلاح سیر و سلوک به اضافه اجرای نقشهای متنوع و متضاد باعث می‌شود پیش فرضها و الگوهای ذهنی پنهان و غلط فرد کمرنگ‌تر و نهایتاً شکسته گردد. یکی از بهترین تمرینهای این تکنیک همانطور که اشاره شد، تکنیک شش کلاه فکری است که در آن افراد شش نوع نقش را بازی می کنند. تمرینهای بسیار متنوعی در این رابطه طراحی شده است اما در ین قسمت به یکی از آنها که به منظور بالابردن ظرفیت (تحمل اشتباه) مدیران طراحی شده است ، اکتفا می کنیم .

دراین تمرین از یک نوع بازی که در دوران کودکی انجام می دادیم، استفاده شده است. در این بازی جوینده برای یافتن شیء مخفی شده، از شدت و ضعف صدای ضربات شخص راهنما استفاده می کند. هر وقت جوینده به شیء مورد نظر نزدیک شود، صدای ضربات ضعیفتر و هر وقت از آن دور شود صدای ضربات بلندتر می‌شود. در این تمرین مدیران سازمان در سالنی جمع شده و از یکی از آنها خواسته می‌شود ( هر بار یک نفر از آنها ) که به وضعیت قرار گرفتن اشیاء در سالن به دقت توجه کنند، سپس او را بیرون فرستاده و چیزی را در سالن تغییر می دهند . پس از ورود ، شخص جوینده بایستی با راهنمایی سایر مدیران سازمان در سالنی جمع شده و از یکی از آنها خواسته می‌شود ( هر بار یک نفر از آنها ) به وضعیت قرار گرفتن اشیاء در سالن به دقت توجه کند سپس او را بیرون فرستاده و چیزی را در سالن تغییر می دهند .

ذن و تکنیک ایفای نقش Role playing
ذن و تکنیک ایفای نقش Role playing

پس از ورود شخص جوینده بایستی با راهنمایی سایر مدیران به موضوع پی ببرد. اما راهنمایی دسته جمعی مدیران به این ترتیب است که هر وقت جوینده به موضوع نزدیک می‌شود باید همه بلند بگویند ( بله بله بله ….) و هر وقت از موضوع دور پرت می‌شود به آرامی بگویند بله بله بله .

بر اساس تعالیم ذن ، در تکنیک ایفای نقش ، مدیران باید اشتباهات جوینده را بدون هر گونه توضیحی تحمل کرده و فقط با گفتن بله او را هدایت نمایند. درست همان عکس العملی که باید در محیطهای واقعی انجام دهد. در حقیقت در این بازی، هویت “من” نقش، کاملاً با هویت “من” واقعی مدیران متفاوت است. از طرف دیگر شخص جوینده که خود یک مدیر است به خوبی حس می کند که تحمل اشتباهات کارکنان چقدر باعث دلگرمی ، پشتکار و افزایش اعتماد به نفس آنان می‌شود.

 ذن  در تکنیک ایفای نقش
ذن در تکنیک ایفای نقش

روش ایفای نقش مبتنی بر اصول ذن ، برای تحقق هدفهای پیچیده مدیریتی مناسب نیستزیرا پرداختن به مسائل مشکل، به تدارکات زیاد و تخصص نیاز دارد. بنابراین از این روش می توان برای رسیدن به هدفهای آسان و کلی استفاده کرد .از طرفی  این روش به دلیل اینکه در ظاهر جنبه نمایشی و هنری دارد، یک روش جدی تلقی نمی شود و نیز برای اجرای درست آن به صرف وقت کافی و تهیه تدارکات نیاز است و اجرای آن زمان زیادی را می‌طلبد.

برای آزمون  و پرسشنامه هوش هیجانی و تست هوش هیجانی دیگر آزمون های هوش هیجانی کلیک نمایید: 

پرسشنامه و تست  هوش هیجانی  تنظیم هیجان های خود 

پرسشنامه و تست هوش هیجانی  تنظیم هیجان های دیگران

پرسشنامه  و تست   هوش هیجانی درک عواقب هیجان های خود

پرسشنامه   و تست هوش هیجانی درک عواقب هیجان های دیگران 

پرسشنامه  آزمون هوش هیجانی  سنجش موفقیت

آزمون هوش هیجانی  تستسنجش پرخاشگری

پرسشنامه  هوش هیجانی  سنجش میزان جربزه و جرات ورزی

پرسشنامه هوش هیجانی – آزمون خوش بینی و بدبینی 

پرسشنامه هوش هیجانی به همراه دانلود مقاله هوش هیجانی و آزمون هوش هیجانی بار-ان 

هوش هیجانی درخشان و تشخیص دروغگویی، صفحه 390 تا 392. کتاب هیجان رفتار و تن گفتار، تألیف محمود امیری نیا، ISBN: 978-600-5908-87-8، انتشارات آراسته فروردین ۱۳۹۳
هوش هیجانی درخشان و تشخیص دروغگویی، صفحه ۳۹۰ تا ۳۹۲٫ کتاب هیجان رفتار و تن گفتار، تألیف محمود امیری نیا، ISBN: 978-600-5908-87-8، انتشارات آراسته فروردین ۱۳۹۳
کتاب هوش هیجانی خود را بسنجید بر اساس ۲۲ آزمون روانشناسی شخصیت اثر فیلیپ کارتر با ترجمه محمود امیری نیا و پریسا آقازاده، انتشارات آراسته، ISBN: 978-600-5908-95-4، فروردین ۱۳۹۳
کتاب هوش هیجانی خود را بسنجید بر اساس ۲۲ آزمون روانشناسی شخصیت اثر فیلیپ کارتر با ترجمه محمود امیری نیا و پریسا آقازاده، انتشارات آراسته، ISBN: 978-600-5908-95-4، فروردین ۱۳۹۳

با خرید پکیج کتاب هوش هیجانی به صورت آنلاین ، در پنج طرح طلا سکه و کتاب شرکت نمایید: www.mahmoodamirinia.ir

نویسنده: سایت آموزش هوش هیجانی EQ Learning

Mahmood Amirinia . مدرس و مولف مستقل هوش هیجانی . Instructor and Freelance researcher on Emotional Intelligence