هوش هیجانی و تاب آوری روانشناختی

بررسی رابطه بین هوش هيجاني و تاب آوری روانشناختی در کشتی گیران لیگ

هوش هیجانی و تاب آوری روانشناختی در بین کشتی گیران لیگ برتر ایران

در سالهای اخیر رویکرد روانشناسی مثبت با شعار توجه به استعدادها و توانمندی‌های انسان مورد توجه پژوهشگران حوزه‌های مختلف روانشناسی قرار گرفته است. این رویکرد بر شناسایی سازه‌ها و پرورش توانمندی‌هایی تأکید میکند که ارتقای سلامت و شادکامی انسان را فراهم می‌کند. تاب‌آوری، مهمترین راهبردی است که در این رویکرد مورد توجه پژوهشگران است.

نویسنده(گان):
مرتضی همایون نیا، علیرضا همایونی، محمود شیخ، سعید نظری،

از نظر تاریخی در علوم رفتاری و اجتماعی از رویکردی مبتنی بر حل مسائل ذهنی و فکری برای مطالعه رشد انسان و جامعه پیروی می‌شده است. این رویکرد آسیب شناختی، بر مشکلات، بیماریها و اختلالات، ناسازگاریها، کجروی و عدم شایستگی تمرکز داشت. تأکید این رویکرد بر شناسایی عوامل خطر (Risk factors) مربوط به اختلالات گوناگون مثل بیماریهای روانی، بزهکاری، الکیسم و سوء مصرف مواد بوده است.

در مطالعات طولی که در چارچوب این رویکرد در جمعیتهای پرخطر انجام گرفته، درصدی از افراد در معرض خطر به مشکلات و آسیبهای مبتلا می‌شدند، اما درصد بیشتری نیز سالم می‌ماندند. محققان برای این افراد که در شرایط ناگوار و پرخطر، پیامدهای نامطلوب را نشان نمی‌دادند، اصطلاحات گوناگونی مثل آسیب ناپذیر ، مقاوم در برابر استرس(Stress – resistant) ، و سرسخت (Hardy) را به کار بردند. اخیراً بیشتر محققان از واژه تاب‌آور در برابر شرایط پرخطر و ناگوار استفاده می‌کنند.

تاب‌آوری در امتداد یک پیوستار با درجات متفاوت از مقاومت در برابر آسیبهای روانشناختی قرار می‌گیرد ، تاب‌آوری برحسب این تعریف، فراتر از جان سالم بدر بردن از استرس‌ها و ناملایمات زندگی است . نظریه‌های نخستین در مورد تاب‌آوری بر ویژگیهای مرتبط با پیامدهای مثبت در مواجهه با مصائب و ناملایمات زندگی تأکید داشتند . نظریه‌های فعلی، تاب‌آوری را سازه‌ای چندبعدی متشکل از متغیرهای سرشتی مانند مزاج (Temperament) و شخصیت، همراه با مهارت‌های مخصوص مثل مهارت حل مسئله می دانند. اینکه تعاریف تاب‌آوری ممکن است متنوع باشد، بیشتر محققان متفقند که افراد تاب‌آور در عوامل مشابهی مشترکند. برخی از این عوامل عبارتند از: هوش بالاتر، تعلق کمتر به همسالان بزهکار و عدم سوء مصرف مواد و بزهکاری .

محققان ویژگیهای مشترک دیگری را نیز در افراد تاب‌آور بررسی کرده‌اند که عبارتند از: خودمختاری بالاتر، استقلال، همدلی، تعهد به کار، جدیت، مهارتهای حل مسئله خوب و روابط خوب با همسالان.  یکی از ویژگیهای فردی مؤثر در تاب‌آوری، توانایی ایجاد خودنظم‌دهی یا خودکنترلی است. در مجموع ویژگیهای شخصیتی همچون خودپنداره مثبت، اجتماعی بودن، هوش، کفایت در کار آموزشی، خودمختاری، عزت نفس، ارتباطات خوب، مهارتهای حل مسئله و سلامت روانی و جسمانی از جمله عوامل مؤثر بر افزایش تاب‌آوری به‌شمار می رود.

از جمله مسائلی که در حوزه عوامل مؤثر بر تاب‌آوری مطرح است، نقش هوش بر تاب‌آوری است. برخی یافته‌ها حکایت از آن دارد که هوش یک عامل تعیین‌کننده تاب‌آوری است ، و برخی هم خلاف این نظر را تأیید کردند . شایان ذکر است که این محققان، هوش عمومی را که ازطریق آزمونهای سنتی هوش سنجیده می‌شود، مدنظر قرار می‌دادند، اما امروزه گونه‌های دیگر از هوش با عنوانهوش هیجانی مطرح است  که در سال ۱۹۹۰ توسط سالوی (Shalvey. P) و مایر (Mayer) مطرح شد.

 تحقیقات متعدد نشان داده اند که داشتن تحصیلات و هوش منطقی بالا به تنهایی تضمین کننده موفقیت نیست، بلکه افراد به هوش اجتماعی نیاز دارند که شامل توانایی بازبینی احساسات و هیجانات خود و دیگران، هدایت تفکر، کنترل تکانه‌ها، به کارگیری مهارتهای ارتباطی، خودآگاهی، تنظیم عواطف و هیجانات، مقاومت در برابر رویدادهای ناخوشایند و توانایی ارزیابی، به کارگیری و بیان هیجان‌ها در موقع مناسب است که در اصطلاح هوش هیجانی نامیده میشود. در حقیقت هوش هیجانی مشتمل بر شناخت احساسات خویش و دیگران و استفاده از آن برای اتخاذ تصمیمات مناسب در زندگی است. به عبارتی عاملی است که به هنگام شکست، در شخص ایجاد انگیزه می کند و به واسطه داشتن مهارتهای اجتماعی بالا به برقراری رابطه خوب با مردم منجر می شود .

ترینیداد (Trinidad, D. R.)، آنگر (Unger, J. B.) ، چو (Chou, C.) و اندرسون (Anderson) و جانسون (Johnson, C) (2004) نشان دادند که افراد با هوش هیجانی بالا به احتمال خیلی کم به سمت مصرف سیگار یا الکل یا مواد مخدر کشیده میشوند. همچنین هوش هیجانی بالا موجب می شود افراد بتوانند فشار روانی را بیشتر تحمل و مدیریت کنند و بیماری های روانی مانند افسردگی، احساستنهایی و اقدام به خودکشی در آنها کاهش می یابد .

توجه به هوش هیجانی به عنوان یک ویژگی انسانی، نقش آن در موفقیت‌ها و شکست‌ها، کنترل هیجانات و تکانه‌ها و در نتیجه بروز و ایجاد یک رفتار مناسب با موقعیت در فرد اهمیت فوق‌العادهای دارد. داشتن مهارت هوش هیجانی می‌تواند نقش مهمی در استفاده درست و مناسب از راهکارهای جهت‌گیری ورزشکار در مواجهه با مشکلات و جلوگیری از رفتارهای مخرب مانند پرخاشگری و خشم داشته باشد. اگر فرد در زندگی اجتماعی خود نتواند بر مشکلات خود فائق آید، دچاراضطراب و ناراحتی روانی می‌شود .

 از آنجا که فعالیت های ورزشی به بهبود عوامل آمادگی جسمانی و روانشناختی در ورزشکاران می انجامد و نیز به دلیل اینکه هوش هیجانی یکی از عناصر روانشناختی مؤثر شناخته شده در احتمال افزایش موفقیت ورزشکاران است و کارایی بسیاری در حیطه ورزش و اجتماع برای آن گزارش شده است، این احتمال وجود دارد که اجرای فعالیت های ورزشی به کارایی مؤثر در ارتقای هوش هیجانی و باتوجه به ارتباط آن با تاب آوری به بهبود این عامل مهم در ورزشکار به بازگرداندن او هنگام شکست یا یک حادثه تلخ در رقابت ورزشی یا تمرین بینجامد .

فصلنامه رشد و یادگیری حرکتی – ورزشی ، سال ششم، شماره ۱۵: برای مشاهده مقاله اینجا را کلیک کنید:

مقاله هوش هیجانی و تاب آوری روانشناختی

ارتباط بین هوش هیجانی و تاب آوری روانشناختی در بین کشتی گیران لیگ برتر ایران

کلیدواژگان:
تابآوری روانشناختی، رفتار ورزشی، کشتیگیران لیگ برتر، هوش هیجانی

Development & Motor Learning, 2014(Issue 15):

The Relationship between Emotional Intelligence and Psychological Resiliency in Iranian Premier League Wrestlers 

Author(s):
Morteza Homayonnia, Alireza Homayoni, Mahmoud Sheikh, Saeid Nazari Paper language: Persian
Abstract:
Researchers use resiliency for people who do not show undesirable consequences in terrible and unsafe conditions. Resiliency is often referred to constructive and positive compatibility in order to deal with problems. As athletes cannot cope with their defeats most of the time, they should study this issue and its interaction and acquisition. Therefore, the aim of this study was to evaluate the relationship between emotional intelligence (EI) and the resiliency in Iranian premier league wrestlers. For this purpose, 80 Iranian premier league wrestlers participated in this study. They were asked to fill out the Persian version of Schutte self–report EI test (SSREIT) and Connor and Davidson resiliency (CD–RISC 2) questionnaire. Mean age of all athletes was 23.8 with standard deviation of 2.85. The results showed a positive and significant relationship between the overall scores of EI and resiliency (P<0.01). Also, there was a positive and significant relationship between the subscales of EI and resiliency (P<0.01). Simultaneous regression analysis results showed that the subscale of perception and expression of emotions had a significant contribution towards explaining and predicting resiliency (P<0.01). Emotion regulation subscale significantly predicted resiliency (P<0.01). Overall, it can be concluded that EI is an effective factor in predicting and improving resiliency of the Iranian premier league athletes and wrestlers and it can increase resiliency of athletes.
Keywords:
emotional intelligence, Exercise Behavior, Premier League, Psychological Resiliency, Wrestlers

برای آزمون  هوش هیجانی ، پرسشنامه هوش هیجانی  و تست هوش هیجانی دیگر آزمون های  هوش هیجانی کلیک نمایید: 

پرسشنامه و تست  هوش هیجانی  تنظیم هیجان های خود 

پرسشنامه و تست هوش هیجانی  تنظیم هیجان های دیگران

پرسشنامه  و تست   هوش هیجانی درک عواقب هیجان های خود

پرسشنامه   و تست هوش هیجانی درک عواقب هیجان های دیگران 

پرسشنامه  آزمون هوش هیجانی  سنجش موفقیت

آزمون هوش هیجانی  تستسنجش پرخاشگری

پرسشنامه  هوش هیجانی  سنجش میزان جربزه و جرات ورزی

پرسشنامه هوش هیجانی – آزمون خوش بینی و بدبینی 

پرسشنامه هوش هیجانی به همراه دانلود مقاله هوش هیجانی و آزمون هوش هیجانی بار-ان 

با خرید پکیج کتاب هوش هیجانی به صورت آنلاین ، در پنج طرح طلا سکه و کتاب شرکت نمایید: www.mahmoodamirinia.ir

نویسنده: سایت آموزش هوش هیجانی EQ Learning

Mahmood Amirinia . مدرس و مولف مستقل هوش هیجانی . Instructor and Freelance researcher on Emotional Intelligence